Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı hesaplama yapılırken, işçinin işyerinde ne kadar süre boyunca çalıştığı hesaplanır. Kıdem tazminatı hesabı için işçinin çalıştığı yıl sayısı, maaşın brütü ile çarpılır.

Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı bir hukuk terimidir ve belirli bir süre çalışan işçinin işine son verilmesinin durumunda çalıştığı süre boyunca ödenmekte olan toplu para olarak özetlenebilir. Kıdem tazminatı işçinin işine son verilmesi ya da emeklilik dolayısıyla işinden ayrılması durumunda verilmekte olan toplu paradır. Kıdem tazminatı hesaplanırken işçinin ne kadar süre boyunca çalıştığının bilgisinin bulunması gerekir. Verilecek olan toplu para için işçinin çalıştığı yıl aldığı maaşın brütü ile çarpılır ve bu şekilde hesaplama gerçekleşir. İşçinin brüt maaşı hesaplanırken ise yol, yemek ve işçiye yapılan maaşı dışındaki yan ödemeleri de dahil edilmektedir.

Kıdem tazminatı hesaplaması için çalışılan yılın dışında arda kalan günlerin günlük brüt ücret ile çarpılması ve toplam miktarından binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılması gerekir. Yapılan bu kesinti sonunda geriye kalan miktar kıdem tazminatı olarak banka kanalıyla işçiye ödenmesi gereken toplu para miktarıdır. Kıdem tazminatının ödenmesine dair gerekli olan ispat işçiye değil işverene aittir. Kıdem tazminatının ödenmesinin elden yapılması durumunda ispat uzun sonunda zorluklar yaşanabilir.

Kıdem tazminatı tavanı 2022 yılı için Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu genelge tarafından belirlenmiştir. İşbu genelgeye göre kıdem tazminatının tavanı 01.01.2022 tarihinden itibaren 10.848.59 TL şeklinde olacaktır. Belirlenen miktarlar her yıl 6 aylık periyotlar süresince değişkenlik göstermektedir. ancak tavanı belirleme konusunda görevli ve yetkili olan bakanlık Hazine ve Maliye Bakanlığıdır. Genelge ile belirtilmiş olan tavan ücretin üzerinde 1 ücretin verilmesi mümkün olmamaktadır.

Kıdem tazminatı 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen şartlar ile işten çıkarılan veya kendi isteğiyle ayrılan kişilerin hak kazandıkları tazminattır. İşveren tarafından işçiye ödenen kıdem tazminatı tavanı 6 aylık periyotlarda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmektedir. Bunun yanı sıra kıdem tazminatı tavanı hesaplayabilmek için işçinin işyerinde çalıştığı süre baz alınarak hesaplanır ve iş yerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Aynı işyerinde bir yıldan daha az çalışan herhangi birinin işten çıkarılması durumunda tazminat almaya hak kazanması söz konusu değildir.

Kıdem Tazminatı Şartları

Kıdem tazminatı özellikle işten çıkartılan ya da çıkmayı düşünen kişiler tarafından oldukça sık şekilde araştırılan konuların arasında gelmektedir. Fakat bu tazminatı alabilmek adına gerekli olan şartlar iş kanununda belirtilmiştir. Bu şartlardan ilki işçinin kıdem tazminatı almaya hak kazanması için aynı işyerinde en az 1 yıl süre boyunca çalışmış olması gerektiğidir. Bunun yanı sıra işçinin kıdem tazminatına hak kazanması için iki farklı yol bulunmaktadır. Bunlardan ilki işçinin iş akdinin işçi tarafından haklı sebeple feshedilmiş olması ikincisi ise işverenin işçiyi haklı sebeplerin haricinde işten çıkarması durumudur. Önceden belirlenmiş olan iş sözleşmesinin süresinin sonuna gelinmesi durumunda kıdem tazminatının talep edilmesi söz konusu değildir.

Tazminat hesaplama için işçinin işyerinde ne kadar süre boyunca çalıştığı göz önünde bulundurulmaktadır. Normal şartlarda işçi kendi isteği ile iş akdini feshederse kıdem tazminatı alamaz. Fakat çeşitli koşullar karşılandığında işçi haklı sebeplerle iş akdini feshettiğinde kıdem tazminatı alabilir. Bu koşullar içerisinde sağlık sebepleri, iyi niyete veya ahlaka uymayan haller ve zorlayıcı sebepler bulunmaktadır.

Tazminat hesaplama 2022 yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu genelge tarafından belirlenmiştir. Fakat kıdem tazminatını alabilmek için gerekli olan koşulların karşılanması önemlidir. Kişilerin haklı sebeplerle işten ayrılmalarının yanı sıra işverenin haklı sebepler ile işçiyi işten çıkartabileceği hallerde de kıdem tazminatı hakkı doğmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir