Gerekçeli Karar Nedir?

Gerekçe ne demek sorusuna hükmün dayanaklarının akla, hukuka ve maddi olaylara uygun şekilde açıklanması cevabı verilebilir. Gerekçe doğrultusunda gerekçeli karar verilmektedir.

Gerekçeli Karar Ne Anlama Gelir?

Gerekçeli kararın ne olduğu pek çok kişi tarafından oldukça sık şekilde araştırılan bir konu haline gelmiştir. Gerekçeli karar için yargılama sonucunda mahkemenin kurmuş olduğu hükmü yasal nedenlere dayandırmak suretiyle açıkladığı karar olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Uygulamada son duruşmada mahkeme tarafından kısa kararın açıklanması ve kanunun öngörülen süre içerisinde gerekçeli karar ilgililere tebliğ edilmesi gerekir. Gerekçeli karar mahkemelerin keyfi karar vermelerinin önüne geçilmesi adına çok önemli bir uygulamadır. Bu uygulama sayesinde kararın dayanaklarının sunulmasıyla taraflarda kanun yoluna başvurup başvurmama noktasında belirleyici rol oynaması sağlanır.

Gerekçeli karar mahkemenin davanın konusu, sebebi, tarafları, tarafların talepleri, tanık ve diğer deliller dahil olmak üzere tüm unsurlar dikkate alınır ve kurumuş olduğu hükmü yasal ve hukuki nedenlere dayandırdığı yazılı bir açıklama yapılır. Bir mahkeme kararının gerekçesiz olması düşünülebilecek bir durum değildir. Hükmün gerekçeli olması en başta anayasal bir zorunluluk olarak ele alınmaktadır. Anayasanın hükmünde bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır suretiyle ifade edildiği görülmektedir.

Gerekçeli karar nedir sorusuna verilebilecek bir diğer cevap ise uygulama ile birlikte kısa karar sonrasında kanunen belirlenen süre içerisinde yazılmak suretiyle ilgililere tebliğ edilmesi cevabı verilebilir. Duruşma esnasında tefhim edilen yani taraflara bildirilen karar gerekçe içermeyecek şekilde duruşma tutanağına geçirilmektedir. Bu aşamada pek çok kişi tefhim ne demek konusunda kafa karışıklığı yaşamaktadır. Tefhim mahkemenin son duruşmasında verilen nihai kararın duruşma esnasında hazır bulunan taraflara sözlü olarak bildirilmesi anlamına gelir.

Hukuk mahkemeleri tarafından gerekçeli şekilde yazılan kararın kısa karara aykırı olamayacağı ve kısa karar ile aynı doğrultuda olması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmaktadır. Yargıtay içtihatlarında sonradan yazılan ve kısa kararla çelişki içerisinde olan gerekçeli karar yok hükmünde değerlendirilir ve kısa karar esas alınır. Bunun sebebi ise yaşanmakta olan çelişkinin yargılamanın açıklığı ilkesi ile bağdaşmıyor olmasıdır.

Ceza yargılamaları açısından bakıldığında öncelikle hüküm gerekçesinin kısa karara eklenmesi suretiyle yazılması gerektiği uygulaması kabul edilmektedir. Böylelikle gerekçeli karar ve kısa kararlar arasında çelişkiler bulunmasının veya kısa kararda yer almayan hususların gerekçeli eklenmesinin önüne geçilir ve davaya duyulan güvenin zarar görmesi engellenir. Yargıtay içtihatlarına göre ceza yargılamalarında da hukuk yargılamalarında ki gibi kısa karar esas alınmakta ve cezanın infazı da bu karara göre yapılmaktadır. Bu aşamada pek çok kişi Yargıtay nedir sorusu konusunda kafa karışıklığı yaşıyor olabilir. Yargıtay en genel tanımıyla temel görevi adli yargı alanında temyiz incelemesi yapmak olan yüksek mahkeme olarak bilinmektedir. Yargıtay bağımsız bir yüksek mahkeme olarak ele alınmaktadır. karar ve hükümlerin incelendiği son merciidir.

Gerekçeli Karar Metninde Bulunması Gereken Hususlar

Gerekçeli kararların hangi hususları içermesi gerektiği hukuk yargılamaları ile ceza yargılamalarının ayrı ayrı ele alınmasıyla cevaplanabilecek bir sorudur. Gerekçeli karar metninde bulunması gereken hususlar;

  • Tarafların iddia ve savunmalarına dair özet,
  • Tarafların anlaştıkları hususlar ile anlaşamadıkları hususların yazılı metinleri,
  • Çekişmeli olan vakalar ile ilgili olarak toplanmış deliller,
  • Toplanan delillerin tartışılması ve gerekli değerlendirmelerin yapılması,
  • Sabit vakıalar ve bu vakalardan çıkarılan sonuçlar,
  • Hukuki sebepler.

Ceza mahkemelerinin gerekçeli şekilde yazılan gerek mahkumiyet gerekse beraat kararlarında bulunması gereken hususlar Ceza Mahkemesi kanununda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Gerekçeli kararların meydana geldiği davalarda karara çıkmış ne demek sorusu ise dosya durumunun kesinleşmiş olduğu anlamına geldiği şeklinde cevap verilebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir